VeraCrypt

VeraCrypt VeraCrypt is een programma om bestanden te versleutelen op Windows, Mac en Linux computers. Door vertrouwelijke bestanden te versleutelen kan niemand anders de bestanden bekijken of gebruiken.

Versleuteling staat ook bekend als encryptie. Het komt erop neer dat je alleen met een sleutel (een wachtwoord) toegang hebt tot vertrouwelijke bestanden. Bijv. gedownloade dagafschriften van de bank, de koop- of huurakte van je huis, een lijstje met wachtwoorden, foto’s of scans van je paspoort en id-kaart, een spreadsheet met berekeningen voor de belastingaangifte enz.

Het kan ook zijn dat je bestanden op een usb-stick wilt meenemen om ergens anders te gebruiken of te laten zien, maar je bent bang dat je zo’n kleine stick kwijt raakt en dat de vinder dan jouw bestanden kan bekijken. Door alleen versleutelde bestanden op de usb-stick te zetten voorkom je dit probleem.

Let op: Wat het wachtwoord betreft, zorg ervoor dat je dit op een veilige plaats bewaart. Als je het kwijt bent, is het echt niet meer mogelijk om bij de versleutelde bestanden te komen!
Het is ook aan te raden om VeraCrypt eerst een tijdje uit te proberen met testbestanden, zodat je het programma goed leert kennen.

Inhoudsopgave

Overzicht
Stap 1: Maak een kluisbestand
Stap 2: Koppel het kluisbestand aan de V:-schijf
Stap 3: Ontkoppel de V:-schijf
VeraCrypt installeren
VeraCrypt gebruiken
Stap 1: Maak een kluisbestand
Stap 2: Koppel het kluisbestand aan de V:-schijf
Stap 3: Ontkoppel de V:-schijf

Overzicht

In dit overzicht lees je hoe VeraCrypt in grote lijnen werkt. Het volgende schema met drie stappen helpt daarbij:

VeraCrypt overzicht

Stap 1: Maak een kluisbestand

Stap 2: Koppel het kluisbestand aan de V:-schijf

Stap 3: Ontkoppel de V:-schijf

VeraCrypt installeren

Het installeren van VeraCrypt is een eenmalige handeling. Volg onderstaande stappen om het programma te downloaden en te installeren op je Windows computer.

Veracrypt snelkoppeling VeraCrypt staat nu op je computer en je vindt een snelkoppeling op je bureaublad.

We moeten nu nog even de Nederlandse taal instellen voor het programma (de eerdere keuze voor Nederlands betrof alleen de installatie):

Tot zover de eenmalige handelingen. Nu kun je VeraCrypt echt gaan gebruiken!

VeraCrypt gebruiken

In het overzicht hierboven wordt VeraCrypt in drie stappen uitgelegd. Deze stappen gaan we ook nu volgen:

Het maken van een kluisbestand is veruit het meeste werk. Als je eenmaal een kluis hebt, is het gebruik ervan eenvoudig en snel.

Stap 1: Maak een kluisbestand

Je maakt een kluisbestand één keer. Daarna gebruik je het kluisbestand telkens om er (vertrouwelijke) bestanden in op te slaan, te wijzigen of te verwijderen. Je kunt natuurlijk ook meerdere kluisbestanden maken, misschien een kluis voor bankzaken en een andere voor belastingen. Aan jou de keus. Elke kluis krijgt een naam, een wachtwoord en een grootte.

Laten we een kluis gaan maken:

Tip: Klik op de schermminiaturen hieronder voor een grote weergave. Klik nogmaals om deze weer te verkleinen.

  1. Start VeraCrypt zodat je het hoofdvenster krijgt te zien. In VeraCrypt wordt een kluisbestand aangeduid als "Volume". Klik op de knop Volume aanmaken.
    VeraCrypt
  2. Hiermee start de VeraCrypt wizard volume aanmaken. De optie "Een versleutelde bestandscontainer aanmaken" is al geselecteerd. Laat dit zo staan en klik op Volgende.
    VeraCrypt wizard
  3. Je ziet nu het venster met Volume-type. De optie "Standaard VeraCrypt-volume" is al geselecteerd. Laat dit zo staan en klik op Volgende.
    VeraCrypt volume-type
  4. Je ziet nu het venster met Volumelocatie. Klik op de knop Bestand selecteren....
    VeraCrypt volumelocatie
  5. Je ziet nu de Verkenner. Ga naar de map Documenten en typ bij Bestandsnaam de naam in die je aan de kluis wilt geven. In het onderstaande voorbeeldvenster is als kluisnaam MijnKluis.hc gebruikt (in het echt zou je een wat minder opvallende naam kiezen, maar dit is handig voor de uitleg). De letters ".hc" geven aan dat het bestand hoort bij VeraCrypt. Klik op de knop Opslaan.
    VeraCrypt verkenner
  6. Je komt terug in het Volumelocatie venster waar de naam van de kluis nu is ingevuld. Klik op de knop Volgende.
    VeraCrypt
  7. Je ziet nu het venster met Versleutelingsopties. De reeds ingevulde opties zijn goed. Laat dit zo staan en klik op Volgende.
    VeraCrypt versleutelingsopties
  8. Op het venster met Grootte volume kun je aangeven hoe groot de kluis moet zijn. Het is handig om nu alvast te bedenken welke bestanden je in de kluis gaat opslaan. Maak een schatting hoeveel ruimte dit vergt en rond het flink af naar boven. Stel dat je een te kleine kluis maakt, dan kun je later natuurlijk alsnog een grotere maken (maar een bestaande kluis kun je niet vergroten).
    In het voorbeeld wordt een kluis gemaakt waar 100 Megabyte aan bestanden in kan. Na het intypen van de grootte, klik je op Volgende.
    VeraCrypt
  9. Je krijgt nu het venster met Volumewachtwoord. Typ een veilig en lang wachtwoord - hoe langer, hoe beter. Je moet het wachtwoord twee keer intypen. Zet geen vinkjes bij de drie opties onder de wachtwoorden (of plaats alleen een vinkje bij de tweede optie om het wachtwoord bij het intypen te zien).

    Let op: Bewaar het wachtwoord zorgvuldig. Als je het vergeet, is de kluis op geen enkele manier te openen!

    Klik hierna op Volgende.
    VeraCrypt volumewachtwoord

  10. Je ziet nu het venster met Volume formatteren. Dit is een vrij bijzonder venster. Zoals onderin staat, is het belangrijk om nu een tijdje binnen het venster de muis te bewegen (zonder te klikken). Daarmee wordt een zeer willekeurige code gegenereerd; deze code wordt samen met het opgegeven wachtwoord gebruikt om een veilige sleutel te creëren. Beweeg de muis net zo lang totdat het balkje onderin groen kleurt. Klik daarna op Formatteren.
    VeraCrypt volume formatteren   VeraCrypt volume formatteren
  11. Het kluisbestand wordt nu gemaakt. Met een groene balk wordt de voortgang weergegeven. VeraCrypt toont een boodschap als de kluis met succes is aangemaakt. Klik op OK om de boodschap te sluiten.
    VeraCrypt   VeraCrypt
  12. Het laatste venster vermeldt: Volume aangemaakt. De kluis is klaar! Als je wilt, kun je meteen nog een volume maken, maar dat doen we niet. Klik dus op Sluiten.
    VeraCrypt
  13. Hierna toont VeraCrypt weer het hoofdvenster. We gaan op dit moment nog niets doen met de kluis, dus klik op Sluiten om VeraCrypt te verlaten.
  14. Open nu de Verkenner en ga naar de map met Documenten. Je ziet daar de kluis staan. De naam van de kluis is MijnKluis zoals we hebben opgegeven. Dankzij het bestandstype "hc" dat we opgaven, weet Windows dat het een VeraCrypt Volume is. De grootte is 102.400 Kilobyte (ofwel 100 Megabyte, 100 x 1.024).
    VeraCrypt
  15. Op dit moment is de kluis nog leeg. Dat weten wij wel, maar verder niemand (dat kun je aan het bestand ook niet zien – hij zou net zo goed gevuld kunnen zijn). De ruimte voor bestanden in de kluis is reeds bepaald: we kunnen tot 100 Megabyte in de kluis opbergen, veilig en wel. Dat doen we in de paragraaf hieronder. Sluit de verkenner door op het kruisje rechtsboven te klikken.

Stap 2: Koppel het kluisbestand aan de V:-schijf

Het kostte aardig wat tijd om de kluis te maken. In de map met Documenten staat het bestand "MijnKluis". Nu is het vrij eenvoudig om de kluis te gebruiken:

  1. Open de Verkenner, ga naar de map met Documenten en dubbelklik op het bestand MijnKluis.
  2. Omdat je bij het maken van de kluis de naam "MijnKluis.hc" hebt opgegeven, weet Windows dat het MijnKluis-bestand bij VeraCrypt hoort ("hc" is standaard toegekend aan VeraCrypt). Daarom start VeraCrypt en wordt het hoofdvenster getoond. Rechts van het pictogram zie je de naam van het kluisbestand waarop je zojuist dubbelklikte.
    VeraCrypt hoofdvenster
  3. De bovenste helft van het hoofdvenster toont allerlei letters, A:, B:, E:, F: etc. Dit zijn de mogelijke schijfletters waaruit je kunt kiezen. C: en D: staan er niet bij, want die worden al gebruikt. Je kunt nu zelf een schijfletter kiezen voor de kluis. We hebben het steeds over V: gehad (VeraCrypt, Veilig) dus laten we dat nu ook doen (maar je kunt verder elke beschikbare schijfletter kiezen).
    Gebruik de schuifbalk rechts om naar de letter V: te gaan. Klik dan op V: om het te selecteren.
    VeraCrypt
  4. Bovenin het scherm is V: geselecteerd, onderin het scherm staat de bestandsnaam van de kluis. Klik nu linksonder op de knop Koppelen om het bestand aan de V:-schijf te koppelen.
  5. VeraCrypt wil dan uiteraard het wachtwoord weten. Typ het wachtwoord in en klik op OK.
    VeraCrypt wachtwoord
  6. Nu gaat VeraCrypt aan het werk om de kluis te openen. Dit kan ongeveer een minuut duren; tijdens die actie vraagt het programma om even geduldig te zijn.
    VeraCrypt
  7. Zodra deze boodschap is verdwenen, krijg je weer het hoofdvenster. Het koppelen is gelukt: op de regel met de V:-schijf staat nu het kluisbestand.
    VeraCrypt koppelen
  8. Je kunt nu bestanden in de kluis gaan plaatsen. Voordat we dat doen, nog even een opmerking over het actieve VeraCrypt programma:
  9. Minimaliseer het VeraCrypt-venster en start de Verkenner. Klik op Deze pc en zie daar: er is een V:-schijf!
    VeraCrypt
  10. Dubbelklik op de V:-schijf om erheen te gaan. Uiteraard laat Windows zien dat de map leeg is.
    VeraCrypt
  11. Je kunt nu allerlei bestanden naar de V:-schijf kopiëren en verplaatsen. Je kunt ook mappen maken. Alle handelingen met bestanden en mappen zijn mogelijk.
    VeraCrypt
  12. Terwijl de V:-schijf beschikbaar is, kun je ook gewoon andere dingen op de computer doen, zoals e-mailen, surfen, foto’s bewerken enz. Op zich is dat geen probleem. Maar je zou er een goede gewoonte van kunnen maken om de schijf met vertrouwelijke bestanden niet continu open te houden. Als je iets wilt toevoegen of veranderen in de kluis, dan doe je dat. En als het klaar is, kun je de V:-schijf weer ontkoppelen om de kluis "op slot" te doen. Wel zo veilig!
    Het ontkoppelen wordt in de volgende stap beschreven.

Stap 3: Ontkoppel de V:-schijf

Je hebt de kluis als V:-schijf gekoppeld en bestanden op de V:-schijf gezet, bijgewerkt, verwijderd of wat dan ook. Als je klaar bent met deze activiteiten, ontkoppel je de V:-schijf als volgt:

  1. Ga naar het VeraCrypt-hoofdvenster. Dat staat op de taakbalk als je het programma hebt geminimaliseerd, of in het systeemvak rechtsonder op het scherm als je het (al dan niet per ongeluk) hebt gesloten. Het hoofdvenster toont nog steeds de V:-schijf en daarbij de naam van het kluisbestand.
    VeraCrypt ontkoppelen
  2. Klik linksonder op de Ontkoppelen-knop. VeraCrypt zorgt er nu voor dat het kluisbestand niet langer in gebruik is: de V:-schijf wordt verwijderd (maar het kluisbestand met daarin de vertrouwelijke documenten blijft uiteraard bestaan).
  3. Klik op Sluiten om het VeraCrypt-programma te verlaten.
  4. Open de Verkenner en ga naar de map met Documenten. Het bestand MijnKluis ziet er nog net zo uit als voorheen, maar nu bevat het de bestanden die op de V:-schijf stonden.
    VeraCrypt kluis in de verkenner
  5. Als je weer bij de bestanden in de kluis wilt, volg je weer de stappen zoals hierboven beschreven (koppel het kluisbestand aan de V:-schijf en ga er met de verkenner naar toe).
  6. Je kunt het kluisbestand kopiëren naar een usb-stick of -disk, net zoals je elk ander Windows-bestand kunt kopiëren.
    Als je de bestanden in het kluisbestand nooit meer nodig hebt, kun je het bestand gewoon verwijderen. Maar doe dat alleen als je zeker weet dat je de inhoud van de kluis niet meer nodig hebt.

Tot zover VeraCrypt. Een geweldig programma om bestanden te beveiligen, maar je moet er wel even aan wennen. Neem daar rustig de tijd voor. Pas als je het programma helemaal in je vingers hebt, kun je vertrouwelijke bestanden in een kluis opslaan en verwijderen van de gewone C:-schijf.

Tip: Met VeraCrypt zijn jouw bestanden veilig opgeslagen. Maar hoe zit het met jouw wachtwoorden? Kijk eens bij het onderwerp Wachtwoordmanager Bitwarden.

Reageren?

Adam

Wil je meer weten of heb je hulp nodig? Wil je een reactie geven? Stuur een e-mail naar adamcomputerhulp@gmail.com.